KBS publiceert Barometer van de Filantropie 2026
Ondanks opeenvolgende crisissen, bevestigt de filantropie haar essentiële rol in de Belgische samenleving. Meer dan 8 op de 10 Belgen erkennen haar belang, en 6 op de 10 komen in actie door een gift te doen aan één of meerdere goede doelen. Fiscale stimuli blijven een belangrijke motor voor vrijgevigheid, vooral bij de actieve bevolking. De nieuwe Barometer van de Filantropie van de Koning Boudewijnstichting bevestigt een trend: sinds de coronapandemie blijven de giften in de tijd globaal stabiel, zowel in aantal als in bedrag. Een sterk signaal: de vrijgevigheid van de Belgen blijft overeind.
De Barometer van de Filantropie, die om de drie jaar door de Koning Boudewijnstichting wordt gepubliceerd, bestaat uit twee complementaire luiken. Enerzijds steunt de Filantropie-index op objectieve gegevens, onder meer van de Nationale Bank, de FOD Economie en de FOD Financiën. Anderzijds is het Filantropisch Klimaat gebaseerd op een enquête die eind 2025 door IPSOS werd uitgevoerd bij 1.000 Belgen. Deze achtste editie van de Barometer, opgesteld in samenwerking met de denktank Itinera, schetst een beeld van de vrijgevigheid van de Belgen en de filantropische sector in België.
Een sterk vertrouwen in de filantropie
De Barometer toont niet alleen cijfers, maar onderstreept vooral een fundamenteel gegeven: filantropie vormt een onmisbare hoeksteen van onze samenleving. Aanvullend op het werk van de overheid fungeert filantropie als een krachtige motor voor sociale innovatie en meer samenhang. Ze maakt een brede waaier aan initiatieven mogelijk in domeinen zoals gezondheid, armoedebestrijding, milieu en cultuur. In een tijd van grote maatschappelijke uitdagingen blijkt ze relevanter dan ooit: filantropie biedt perspectief en draagt bij aan een meer solidaire, inclusieve en veerkrachtige samenleving.
Volgens de enquête:
- Vindt 81% van de Belgen filantropie belangrijk voor de samenleving.
- Beschouwt 35% haar zelfs als essentieel.
- Vindt 78% dat filantropie bijdraagt aan een betere wereld.
- Vindt 75% dat het vandaag, gezien de actuele gebeurtenissen wereldwijd, nog crucialer is om goede doelen te steunen.
Bovendien vindt 62% van de Belgen dat de overheid niet genoeg doet voor goede doelen, en 70% vindt dat ook bedrijven hierin een verantwoordelijkheid dragen. Deze resultaten onderstrepen het belang van nauwe samenwerking tussen filantropie, overheid en privésector om de impact voor de samenleving te maximaliseren.
Een solidariteit die standhoudt, ondanks de crisissen
Na de uitzonderlijke piek in 2020, gelinkt aan de coronapandemie en een tijdelijk gunstigere fiscaliteit, is de vrijgevigheid niet verflauwd. De solidariteit bleef overeind in een context die werd gekenmerkt door opeenvolgende crisissen (de oorlog in Oekraïne, de energiecrisis…).
In 2025 zegt 60% van de Belgen dat ze een gift hebben gedaan. Er duiken lichte verschillen op in het profiel van de schenkers: Nederlandstaligen schenken iets vaker dan Franstaligen, hoogopgeleiden iets vaker dan laagopgeleiden, en mensen van 35 jaar en ouder iets vaker dan de jongere leeftijdsgroepen.
De meeste schenkers hebben evenveel gegeven als het jaar ervoor. Wanneer er schommelingen optreden, zijn stijgingen vooral gelinkt aan de actualiteit (gebeurtenissen en rampen in 2025), terwijl dalingen vooral te verklaren zijn door een verslechtering van de eigen financiële situatie.
Het gemiddelde giftbedrag, gecorrigeerd voor inflatie, blijft opvallend stabiel. In 2025 schonk 65% van de donateurs maximaal 250 euro. Terwijl de hogere schenkingen (vanaf 500 euro) teruglopen, groeit vooral het middensegment - giften tussen 250 en 499 euro - sterk.
De goede doelen die het populairst blijven bij schenkers zijn gezondheid en medisch onderzoek (64%), humanitaire hulp en ontwikkelingshulp (53%), en armoedebestrijding en sociale rechtvaardigheid (46%).
Fiscaliteit blijft een sleutelhefboom voor geven
Fiscale stimulansen die een belastingvermindering op giften voorzien, blijven een sleutelrol spelen: 63% van de Belgen beschouwt ze als een belangrijke factor in hun beslissing om te geven – een percentage dat doorheen de tijd stabiel blijft. Dat geldt in het bijzonder voor de actieve bevolking (18–54 jaar): 69% staat er positief tegenover.
Wat het effect betreft van de fiscale hervorming op giften, die in 2025 in werking trad, is voorzichtigheid geboden. Omdat officiële gegevens nog ontbreken, kunnen er nog geen conclusies worden getrokken. Volgens de enquête zegt bijna één op de vijf schenkers in 2025 (18%) dat hij minder zou geven door de vermindering van het fiscale voordeel van 45% naar 30%. Omgekeerd geeft 73% aan dat deze wijziging geen invloed zou hebben op hun giften. Het daadwerkelijke effect moet worden bevestigd door officiële cijfers.
Testamenten: meer opgesteld, maar minder gericht op goede doelen
Er tekent zich een evolutie af: het aandeel Belgen dat een testament heeft opgesteld, stijgt van 13% in 2022 naar 17% in 2025. Toch is onder deze testamentopstellers het aandeel dat een goed doel opneemt in hun testament sterk gedaald, van 23% in 2022 naar 13% in 2025.
De resultaten van de Barometer bevestigen dat filantropie een essentiële hefboom blijft om de solidariteit te versterken en de groeiende maatschappelijke uitdagingen aan te pakken.
Meer info
• Resultaten van de Barometer van de Filantropie
