ERNOP-studie brengt giften in 23 landen in kaart en wijst op grote datalacunes
Filantropische giften in 23 Europese landen bedragen jaarlijks minstens €104,5 miljard, volgens Philanthropy in Europe, een nieuwe studie van het European Research Network on Philanthropy (ERNOP). Op basis van de best beschikbare data uit 2022 over bijdragen van huishoudens, nalatenschappen, bedrijven, fondsen en goede-doelenloterijen biedt de studie het meest uitgebreide vergelijkende overzicht van filantropie in Europa tot nu toe, inclusief 20 gedetailleerde landenrapporten.
De vorige studie Giving in Europe (2017) schatte de filantropische giften op €87,5 miljard in 2013. Hoewel verschillen in data en methodologie een directe vergelijking bemoeilijken, onderstrepen de nieuwe cijfers zowel de omvang van filantropie in Europa als het belang van blijvende investeringen in datainfrastructuur.
De studie verschijnt op een cruciaal moment. In Europa en daarbuiten zorgen geopolitieke instabiliteit, gewapende conflicten, economische druk en verschuivende politieke prioriteiten voor nieuwe uitdagingen voor het maatschappelijk middenveld. Terwijl overheden hun engagement herbekijken en publieke financiering voor sociale en humanitaire doelen onder druk staat, wordt de rol van private initiatieven — via individuen, bedrijven en fondsen — steeds belangrijker. Tegen deze achtergrond zijn de omvang en het belang van filantropie, zoals in deze studie aangetoond, bijzonder opvallend en actueel.
Hoewel geopolitieke spanningen en conflicten het nieuws domineren, blijft filantropie een belangrijke uitdrukking van wat Europeanen belangrijk vinden en hoe ze willen bijdragen aan de samenleving.
Bekijk hier de executive summary: https://ernop.eu/wp-content/uploads/2026/02/Factsheet-Philanthropy-in-Europe-2026-web.pdf
Hier kan je de volledige studie aanvragen: https://ernop.eu/philanthropy-in-europe-4/
Belangrijkste bevindingen
De studie, onder redactie van Barry Hoolwerf en Johan Vamstad en gebaseerd op de expertise van bijna 50 onderzoekers, toont aan dat:
- Giften van huishoudens de grootste en best gedocumenteerde bron zijn, met in totaal €52 miljard in Europa
- Bedrijfsgiften €21,5 miljard bedragen, al ligt het werkelijke bedrag waarschijnlijk aanzienlijk hoger
- Fondsen €20,6 miljard bijdragen, met Duitsland en Zwitserland als landen met de meest actieve fondsenlandschappen
- Nalatenschappen €8,4 miljard opleveren, maar in veel landen sterk ondergemeten blijven
- Goede-doelenloterijen €1,9 miljard genereren, vooral geconcentreerd in landen zoals Nederland, Duitsland en Zweden
De studie brengt ook in kaart hoe filantropische middelen worden ingezet voor uiteenlopende domeinen zoals gezondheid, sociale dienstverlening, onderwijs, cultuur, milieu, internationale hulp en lokale initiatieven.
Een studie over geven én kennis
Naast de kerncijfers biedt het rapport een systematische analyse van de datakwaliteit in Europa. De geschatte €104,5 miljard is een ondergrens: door hiaten en inconsistenties in data blijft een aanzienlijk deel van de giften buiten beeld.
De studie toont aan dat verschillen tussen landen vaak evenveel te maken hebben met verschillen in datainfrastructuur als met verschillen in vrijgevigheid.
“Voortbouwend op onze studie Giving in Europe uit 2017 brengt deze publicatie opnieuw de omvang van filantropie in Europa in kaart. Wat naar voren komt, is een beeld van grote diversiteit en veerkracht in hoe filantropie zich uit in verschillende landen. Tegelijk blijft ons inzicht ongelijk — en in sommige gevallen lijkt het zelfs af te nemen. De hiaten in onze data zijn geen voetnoot, maar een centrale bevinding. Het versterken van de Europese datainfrastructuur rond filantropie is geen louter technische ambitie — het is een voorwaarde voor een geïnformeerd maatschappelijk debat, doeltreffend beleid en de duurzame ontwikkeling van de sector.”
— Barry Hoolwerf, directeur ERNOP en co-editor van Philanthropy in Europe
