Een nieuwe studie in Australië wilde begrijpen in welke mate empathie en effectiviteit elk invloed hebben op de bereidheid van mensen om geld te schenken om anderen te helpen. Aan de University of Queensland Business School in Brisbane deed men een nieuwe meta-analyse die data bundelt uit 186 studies met in totaal 74.797 deelnemers. Kort gezegd vroeg men zich in de studie af: geven mensen vooral vanuit hun hart (empathie) of vanuit hun hoofd (effectiviteit)?
Empathie is het vermogen om de gedachten en gevoelens van anderen te begrijpen.
Effectiviteit is de mate waarin een donatie naar verwachting echt impact heeft.
Sommigen (zoals voorstanders van effectief altruïsme) stellen dat beslissingen om te geven zouden moeten worden gestuurd door informatie over effectiviteit. Maar is dat ook zo? Het onderzoek probeert deze vraag te beantwoorden: in welke mate hangen empathie en effectiviteit samen met geefgedrag?
Men vond een opvallend patroon. Als je kijkt naar de algemene resultaten van de meta-analyse, lijkt effectiviteit iets belangrijker dan empathie. Het verband tussen effectiviteit en geven (r = .34) is iets sterker dan dat tussen empathie en geven (r = .25).
Maar wanneer men dieper in de analyses dook, zagen de onderzoekers een belangrijke nuance. Het verband tussen empathie en geven blijft bestaan, zowel wanneer empathie gemeten wordt als wanneer ze actief wordt beïnvloed.
Bij effectiviteit is dat anders: daar zien ze alleen een verband wanneer effectiviteit gemeten wordt. Wanneer effectiviteit experimenteel wordt beïnvloed, blijkt het effect niet significant.
Dit wijst op twee dingen:
- Empathie speelt een oorzakelijke rol in geven: als je empathie beïnvloedt, beïnvloed je ook geefgedrag.
- Mensen zeggen dat ze effectieve altruïsten zijn, maar er is weinig bewijs dat hun geefgedrag daadwerkelijk gestuurd wordt door informatie over effectiviteit (een soort “effectiviteitsparadox”).
In het artikel bespreken de onderzoekers mogelijke verklaringen voor deze paradox. Ze onderzoeken ook andere factoren die een rol kunnen spelen.
Dit artikel werd geleid door Matthew Hornsey en geschreven samen met Cassandra Chapman en Jessica Spence.
Je kan het volledige artikel gratis online lezen: Meta-analyses on charitable giving clarify evidence for empathic and effective altruism - https://www.nature.com/articles/s41467-026-70230-8
